สปริงคืออะไร?

เมื่อกล่าวถึงสปริง เรามักหมายถึง ขดสปริง (Coil Spring) ซึ่งเป็นขดลวดที่มีเส้นผ่าศูนย์กลางขนาดต่างๆ ขดเป็นวงรูปทรงกระบอก สามารถยืด หด ยุบ หรือขยายตัวได้ เป็นอุปกรณ์หรือส่วนประกอบของอุปกรณ์มากมายในชีวิตประจำวัน

ในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานให้คำจำกัดความคำว่า สปริง ไว้ดังนี้

สปริง
(๑)  [สะปฺริง] น. สิ่งที่ยืดหรือหดแล้วคืนตัวได้เอง มักทำด้วยโลหะ เช่น นาฬิกาเรือนนี้สปริงหลุด จึงไม่เดิน

(๒)  [สะปฺริง] ว. ที่ยืดหรือหดแล้วคืนตัวได้เอง เช่น เบาะสปริง เตียงสปริง

ลูกคำของ "สปริง" คือ   สปริงตัว

แต่แท้จริงแล้ว สปริงมีหลายประเภท หลายรูปแบบ โดยสปริงที่นิยมใช้ในปัจจุบัน ได้แก่ สปริงกด (compression) สปริงดึง (tension) สปริงดีด หรือเรียกอีกอย่างว่าสปริงทอร์ชั่น (torsion) และสปริงดัด (wire forming) ซึ่งหน้าที่ของสปริงเหล่านี้ล้วนแต่ใช้เพื่อรองรับการกระแทก การยืด หด คืนตัว ในกลไกอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่สปริงเป็นส่วนประกอบ

ตัวอย่างสปริงที่พบเจอในชีวิตประจำวัน

• สปริงกด (Compression Springs) เป็นสปริงขดลวดทรงกระบอก คืนตัวไว รับแรงกระแทก แรงกดได้ดี เช่น สปริงในปากกา
• สปริงดึง (Tension/Extension Springs) มีตะขออยู่ที่หัวท้ายของสปริง ใช้รับแรงดึงหรือแรงต้าน เช่น สปริงในเครื่องออกกำลังกาย สปริงในกลไกประตู
• สปริงดีด (Torsion Springs) มีหน้าที่รับแรงบิด หรือแรงในแนวเส้นรอบวง ใช้ในกลไกที่ต้องมีแรงหมุนหรือดีดกลับ เช่น บานพับประตู
• สปริงดัด (Wire Forms) สปริงชนิดนี้จะไม่เป็นขด สามารถมีรูปลักษณ์ได้อิสระ โดยจะเป็นการดัดลวดให้ได้รูปแบบตามการใช้งาน เช่น คลิปหนีบกระดาษ แคลมป์รัดท่อ
  
  

นอกจากนี้ยังมีสปริงอีกมากมายหลายประเภท เช่น

• แหนบ (Leaf Spring)
  สปริงแบบแหนบจะรับน้ำหนักและแรงสั่นสะเทือนโดยการโค้ง หรืองอตัวของแผ่นแหนบ สปริงขดรับน้ำหนักโดยการหด หรือยุบตัว
  
  
• เหล็กบิด หรือทอร์ชั่นบาร์ (Torsion bar)
  เหล็กบิด หรือทอร์ชั่นบาร์จะรับแรงสั่นสะเทือนโดยการบิดตัว
  
  
• สปริงลม (Air Spring)
  สปริงลมลดแรงสั่นสะเทือนจากการอัดตัวของลมในถุงลม
  
  
• ไฮโดรนิวเมติก (Hydro - Pneumatic)
  มีหน้าที่ดูดซับแรงสั่นสะเทือนโดยการอัดตัวของแก๊สไนโตรเจนและของเหลวในระบบ 

 
สปริงมีประโยชน์มากต่อกลไกประดิษฐ์ที่เป็นอุปกรณ์ในชีวิตประจำวัน สปริงเชื่อมโยงกับสิ่งประดิษฐ์ที่มนุษย์กระทำขึ้นในทุกหนทุกแห่ง แม้บนเตียงนอนและเฟอร์นิเจอร์ที่เราใช้งาน ใต้เบาะลึกลงไปก็ประกอบไปด้วยสปริงจำนวนมาก